Bireysel Emeklilik Sıkça Sorulan Sorular Vergi Uygulamaları  
Bireysel Emeklilik Sistemi'nde ödenen katkı payları için vergi avantajları nelerdir?

Ücretli çalışanlar: Çalışanlar tarafından emeklilik şirketine ödenecek katkı payları, katılımcının brüt ücretinin %10'unu ve asgari ücretin brüt tutarını geçmemek kaydıyla, gelir vergisi matrahından düşülebilecektir.

Serbest meslek sahipleri: Vergi mükelleflerinin kendileri, eşleri ve 18 yaşından büyük çocukları için ödedikleri katkı paylarının, beyan edilen gelirin %10'unu ve asgari ücretin brüt yıllık tutarını aşmamış olması koşuluyla beyan edilen gelir tutarından indirilebilmesi mümkündür.

İşveren: İşverenler tarafından çalışanlar adına ödenen katkı payları, vergi matrahından gider olarak indirilebilecektir. Ancak, işverenler tarafından gider olarak dikkate alınacak tutar ile çalışan tarafından indirim konusu yapılan katkı payı tutarı toplamı, çalışanın aylık brüt ücretinin %10'unu ve katkı payının ödendiği ayda geçerli olan brüt asgari ücret tutarını geçemez.


Emeklilik yatırım fonlarının kazançları için vergi uygulaması nasıl olacak?

Emeklilik şirketleri tarafından kurulacak emeklilik yatırım fonlarının kazançları, kurumlar vergisine ve gelir vergisi ödemesine tabi değildir. Bu vergi avantajı sayesinde katılımcılar, emeklilik yatırım fonlarına katkı yapmak suretiyle, diğer fonlardan elde edecekleri gelirden daha fazla gelir elde etme imkânına sahip olacaklardır.


Sistemden çıkışlarda vergi uygulaması nasıl olacak?

Emekliliğe hak kazanıldıktan sonra, katılımcıya yapılan toplu ya da düzenli emeklilik geliri ödemelerinde vergi uygulaması:

Bireysel Emeklilik Sistemi'nde emeklilik hakkı kazananlara yapılan ödemelerin %25'i gelir vergisinden muaf tutulmaktadır. Geri kalan tutara, % 5 stopaj uygulanır. Örnek olarak emeklilik hesabında 10.000 YTL biriken katılımcıya yapılacak olan toplu ödeme tutarı aşağıdaki gibidir:

Katılımcıya Ait Birikim Tutarı 10.000 YTL
Stopaj Kesintisi 375 YTL
Ödenecek Net Tutar 9.625 YTL


Emeklilik süresi tamamlanmadan sistemden ayrılma durumunda, katılımcıya yapılacak ödemelerde vergi uygulaması:

Emeklilik süresini tamamlamadan sistemden ayrılanlar için herhangi bir muafiyet söz konusu değildir.

Katılımcının sistemden 10 yıl ödeme yapmadan ayrılması durumunda, emeklilik hesabında oluşan birikim üzerinden % 15 stopaj ödeyerek birikimlerini alır. Örnek olarak emeklilik hesabında 10.000 YTL biriken katılımcıya yapılacak olan toplu ödeme tutarı aşağıdaki gibidir:

Katılımcıya Ait Birikim Tutarı 10.000 YTL
Stopaj Kesintisi 1.500 YTL
Ödenecek Net Tutar 8.500 YTL

Katılımcının sisteme 10 yıl katkıda bulunduktan sonra 56 yaşına gelmeden sistemden ayrılması durumunda, emeklilik hesabında oluşan birikim üzerinden %10 stopaj ödeyerek birikimlerini alır. Örnek olarak emeklilik hesabında 10.000 YTL biriken katılımcıya yapılacak olan toplu ödeme tutarı aşağıdaki gibidir:

Katılımcıya Ait Birikim Tutarı 10.000 YTL
Stopaj Kesintisi 1.000 YTL
Ödenecek Net Tutar 9.000 YTL

Emeklilik hakkı kazanmadan vefat eden veya sürekli işgöremez duruma gelen katılımcıların kendilerine veya lehdarlarına yapılacak ödemelerinde vergi uygulaması:

Bireysel Emeklilik Sistemi'nden, vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılacak ödemelerin %25'i, emekliliğe hak kazanılmış gibi gelir vergisinden muaf tutulmaktadır. Geri kalan tutara, % 5 stopaj uygulanır. Buradaki vergi uygulaması emeklilik hakkı kazanan bir katılımcıya uygulanan yöntemle aynıdır. Örnek olarak emeklilik hesabında 10.000 YTL biriken katılımcıya yapılacak olan toplu ödeme tutarı aşağıdaki gibidir:

Katılımcıya Ait Birikim Tutarı 10.000 YTL
Stopaj Kesintisi 375 YTL
Ödenecek Net Tutar 9.625 YTL


İşverenin çalışanlar için katkı payı ve sağlık sigortasını aynı dönemde birlikte ödemesi halinde ödenen tutarlar ne şekilde gider yazılacaktır?

Katkı payları, ücretin %10'unu ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını geçmemesi kaydıyla doğrudan gider yazılabilmektedir. Sağlık sigortası gibi diğer şahıs sigorta primleri ücret mahiyetinde olup brütleştirilmek suretiyle limitsiz olarak gider yazılabilmektedir.


Dünyada bu tip uzun vadeli tasarruf ve emeklilik programları için başta vergi olmak üzere çeşitli teşvik mekanizmaları mevcuttur. Ülkemizdeki uygulama hangi aşamalarda ne gibi teşvikler getiriyor?

Katkı payı ödemesi aşamasında ve katkı paylarının değerlendirilmesi aşamalarında vergi teşviki mevcuttur, sistemden çıkarken, sistemde kalma süresine bağlı olarak aşamalı uygulanan bir stopaj kesintisi vadır.


Şirketler, yıllık getiri konusunda garanti verebiliyorlar mı? Bireysel emeklilik şirketlerinde, getiri garantisi var mıdır? Örneğin, enflasyonun altında getiri olmaz kuralı olacak mıdır?

Sistem getiri garantisi öngörmüyor. Katılımcılar emeklilik şirketi tarafından sunulan değişik risk düzeyi ve değişik getiri düzeyine sahip çeşitli emeklilik fonları arasından kendi risk profillerine göre en uygun düşecek fonlara kendi kararları doğrultusunda yatırım yapacaklar. Ayrıca süre içerisinde bir fondan diğer fona geçebilecekleri gibi ödedikleri katkı payını birden çok fon arasında da paylaştırabilecekler. Sistem, bu yapısı ile sisteme katılacak kişilere kendi bireysel emeklilik hesaplarının birikim sürecine katılma imkanı veriyor ve bir anlamda yatırımlarının sorumluluğunu paylaşmalarını sağlıyor.